คำอุทาน

       คำอุทาน คือ คำที่เปล่งออกมาเพื่อแสดงอารมณ์หรือความรู้สึกของผู้พูด เช่น ดีใจ เสียใจ ตกใจ แปลกใจ สงสัย สงสาร เจ็บปวด โกรธ เป็นต้น คำอุทานมักจะอยู่หน้าประโยคและมีเครื่องหมายอัศเจรีย์ (!) กำกับหลังคำอุทานนั้นเสมอ
คำอุทานนั้นจะช่วยสื่อให้ผู้อ่านเข้าใจถึงเจตนาและความรู้สึกของผู้ส่งสารได้ชัดเจนขึ้น ดังนี้

คำอุทาน  แบ่งเป็น  ๒  ชนิด  ดังนี้

    ๑.  คำอุทานบอกอาการ  เป็นคำอุทานที่ใช้แสดงอารมณ์และความรู้สึกต่าง ๆ คำอุทานประเภทนี้  มักใช้เครื่องหมายอัศเจรีย์  (!)  กำกับ  เพื่อให้ผู้อ่านออกเสียงได้ถูกต้อง    ซึ่งคำอุทานบอกอาการนี้มีหลายชนิด  เช่น  อาการดีใจ  เสียใจ  ตกใจ  แปลกใจ  เข้าใจ 
หรือคำที่แสดงให้รู้ว่ามีเสียงดังผิดปกติ  เช่น  แป๊ด !  แอ่น-แอ๊น !  เป็นต้น                                       

๒.  คำอุทานเสริมบท  เป็นคำอุทานที่เสริมกับคำเดิมเพื่อให้เสียงของคำสละสลวย 

หรือเสริมความหมายให้ชัดเจนยิ่งขึ้น  ซึ่งคำที่ใช้เสริมนี้ไม่มีความหมายอะไร  คำอุทานพวกนี้ไม่ใส่เครื่องหมายอัศเจรีย์  (!)  แบ่งได้เป็น  ๒  พวก  คือ 

       ๒.๑  คำเสริมที่เสริมกลางคำหรือเสริมเพื่อเล่นสำนวนให้คล้องจองกัน  เช่น                 

        วัดวาอาราม  สิงสาราสัตว์  พิธีรีตอง  ลดราวาศอก  เป็นต้น

     ๒.๒  คำเสริมที่เลียนเสียงคำเดิม  เช่น  หนังสือหนังหา  กระดูกกระเดี้ยว                                

อาบน้ำอาบท่า  ลืมหูลืมตา  หมดเรี่ยวหมดแรง  มือไม้  หยูกยา  เป็นต้น   

  

 หน้าที่ของคำอุทาน

คำอุทานจะเขียนไว้ข้างหน้าหรือข้างหลังประโยค  หรือจะสอดแทรกระหว่าง

ประโยคก็ได้การเขียนคำอุทานในปัจจุบันนิยมใช้เครื่องหมายอัศเจรีย์  (!)  กำกับ  แต่ใช้เฉพาะ

คำอุทานบอกอาการเท่านั้น

 

วิธีใช้คำอุทาน 

                                                                                                                   

๑.  คำอุทานบอกอาการ  ใช้สำหรับแสดงความรู้สึกต่าง ๆ ในการพูด เช่น  ชิชะ ! โธ่!

หรือใช้ประกอบคำประพันธ์  เช่น  โอ้ว่า  รักหนอรักนี้หนักจิต  บางคราวคิดว่าสนุกเป็นสุขี

     ๒.  คำอุทานเสริมบท    ใช้เป็นคำสร้อยหรือคำเสริมบทต่าง ๆ เพื่อให้มีคำครบถ้วนหรือเพิ่มน้ำหนักคำตามที่ต้องการ  อาจใช้เป็นคำสร้อย  เช่น  เช้าคร่ำพร่ำสอนไปอีกหน่อยรา  หรือใช้เป็นคำแทรก เช่น  เด็กเอย ทำไมจึงร้อง  หรืออาจใช้เป็นคำเสริม  เช่น  สิงห์สาราสัตว์

 

ตัวอย่างการใช้คำอุทาน

 

๑.  พุทโธ่ !  เขาตายเสียแล้วหรือ                                                                       

๒.  เด็ก  เอย  ทำไมจึงร้อง                                                                                   

๓.  หนังสือ  หนังหา  ก็ไม่มี                                                                             

๔.  เที่ยง  นาง  กลางคืน                 

๕.  ฉันไม่รู้  ฉันไม่ชี้  อะไรเลย

ยกตัวอย่างคำอุทาน